Sınır dışı (deport) kararı
Deport kararına itiraz: 7 gün, idare mahkemesi, kesin karar.
Sınır dışı etme kararı tebliğ edildiyse idare mahkemesinde dava açmak için 7 gününüz var. Süreyi, davayı kimin açabileceğini ve dava sürerken neler olduğunu sade bir dille anlatıyoruz.
Süre: tebliğden itibaren 7 gün
Yabancı veya yasal temsilcisi ya da avukatı, sınır dışı etme kararına karşı, kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde idare mahkemesine başvurabilir.
Süre, kararın yakınınıza (ya da avukatına veya yasal temsilcisine) yazılı olarak bildirildiği günün ertesi günü başlar. Karar Pazartesi tebliğ edildiyse 7. gün bir sonraki Pazartesi’dir. Süre kaçarsa dava incelenmeden reddedilebilir.
Uzamaya güvenmeyin
Son gün hafta sonuna ya da resmî tatile denk gelirse süre ilk iş gününe uzayabilir; ancak bunun bu davalara uygulanması bir yorumdur. Adliye o gün kapalı olacağından davayı bir önceki iş gününe kadar açın (avukat UYAP üzerinden 7. gün de açabilir). Adli tatilde (20 Temmuz – 31 Ağustos) de sürenin uzamayacağını varsayın; dava bu dönemde nöbetçi idare mahkemesine açılabilir.
Kararın hangi gün tebliğ edildiğinden emin değil misiniz?
Kararın fotoğrafını gönderin, süreyi birlikte kontrol edelim.
Dava açılırsa ne olur?
- Dava açma süresi
- 7 gün
- Mahkemenin karar süresi
- Dosya tamamlanınca 15 gün
- Karar
- Kesin
Dava açma süresi boyunca ve dava açılırsa yargılama bitene kadar, yabancının kendi rızası olmadıkça sınır dışı işlemi yapılmaz.
Mahkeme, savunma geldikten ya da savunma süresi geçtikten sonra dosyayı tamamlanmış sayar ve 15 gün içinde karar verir. Duruşma yapılıp yapılmayacağına mahkeme karar verir. Bu karara karşı istinaf veya temyiz yolu yoktur.
Mahkemenin kesin kararından sonra, temel hakların ihlal edildiği iddiasıyla 30 gün içinde Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuru yapılabilir. Anayasa Mahkemesi adli tatile tabi değildir; bu süre tatilde de işler.
Dava, gözetimi kendiliğinden bitirmez
Sınır dışı kararına karşı dava ile geri gönderme merkezindeki idari gözetim ayrı kararlardır. Yakınınızın merkezden çıkması için idari gözetime ayrıca itiraz edilmesi gerekebilir.
Davayı kim açabilir?
- Hakkında karar verilen yabancının kendisi
- Yasal temsilcisi
- Avukatı (vekâletname ile)
Geri gönderme merkezinde tutulan kişi, kanun gereği yakınlarına, notere ve avukatına erişebilir (6458 sayılı Kanun, md. 59). Avukata vekâlet bu yolla verilebilir.
Kararlar hangi gerekçelerle verilir?
Kanun, sınır dışı etme kararı alınabilecek durumları sınırlı olarak sayar (md. 54). Bunlardan bazıları:
- Vize veya vize muafiyeti süresini 10 günden fazla aşmak
- İkamet izninin iptal edilmesi ya da süresi bittikten sonra 10 günden fazla kalmak
- Çalışma izni olmadan çalışmak
- Yasal giriş veya çıkış kurallarını ihlal etmek ya da buna teşebbüs etmek
- Giriş yasağı varken Türkiye’ye gelmek
- Sahte belge kullanmak
- Kamu düzeni, kamu güvenliği veya kamu sağlığı açısından tehdit oluşturduğunun değerlendirilmesi
Kanun bazı durumlarda ise sınır dışı etme kararı alınmasını yasaklar (md. 55). Örneğin gönderileceği ülkede ölüm cezası, işkence ya da insanlık dışı muamele riski ciddi olarak bulunan; ağır sağlık sorunu, yaş veya hamilelik nedeniyle seyahati riskli olan; hayati bir hastalığın tedavisi sürerken o ülkede tedavi imkânı bulunmayan kişiler hakkında karar alınmaz. Bu değerlendirme herkes için ayrı yapılır.
Ülkeyi terk için verilen süre
Sınır dışı kararında belirtilmişse, ülkeyi kendiliğinden terk etmek için 15 ile 30 gün arası süre verilir ve harçsız bir Çıkış İzin Belgesi düzenlenir (md. 56). Kaçma riski bulunan, yasa dışı giriş-çıkış yapan, sahte belge kullanan ya da kamu düzeni açısından tehdit sayılan kişilere bu süre verilmez. Süresinde çıkanlar hakkında giriş yasağı kararı alınmayabilir.
İki süreyi karıştırmayın
Dava açma süresi 7 gündür. Terk için verilen 15–30 günlük süre ayrı bir süredir ve dava süresini uzatmaz.
Neler hazırlanmalı?
- Sınır dışı etme kararının kendisi ya da okunaklı fotoğrafı
- Kararın tebliğ edildiği tarih
- Pasaport ya da kimlik bilgileri, yabancı kimlik numarası (varsa)
- Türkiye’deki aile bağlarına (eş, çocuk) ve ikamet geçmişine dair belgeler
- Ülkesine dönerse karşılaşabileceği risklere dair bilgi ve belgeler (varsa)
Belgelerin hepsi elinizde olmasa da arayın
Eksikleri birlikte tamamlarız. Ön değerlendirme ücretsiz.
Son kontrol:
Sık sorulanlar
Aklınızdaki sorular
Dava açınca yakınım merkezden çıkar mı?
Kendiliğinden çıkmaz. Dava sınır dışı işlemini durdurur, ancak idari gözetim ayrı bir karardır. Gözetime karşı sulh ceza hâkimliğine ayrıca başvurulabilir ya da gözetime alternatif yükümlülükler istenebilir.
7 gün geçtiyse ne yapılabilir?
Süre geçtiyse dava incelenmeden reddedilebilir. Yine de tebliğin usulüne uygun yapılıp yapılmadığına ve başka yollar olup olmadığına bakmak gerekir. Vakit kaybetmeden arayın.
Mahkeme kararına itiraz edilebilir mi?
İdare mahkemesinin bu konudaki kararı kesindir. Temel hakların ihlali iddiası varsa 30 gün içinde Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuru yapılabilir.