İdari gözetim
Geri gönderme merkezinde tutuluyor: idari gözetim ve itiraz.
Hakkında sınır dışı kararı alınan bazı yabancılar, işlemler tamamlanana kadar geri gönderme merkezinde idari gözetim altında tutulur. Bu karara itiraz edilebilir; gözetim yerine başka yükümlülükler de istenebilir.
İdari gözetim nedir?
Yakalanan yabancı hakkında valilik en geç 48 saat içinde değerlendirme yapar ve gerekirse sınır dışı etme kararı alır. Kaçma riski bulunan, giriş-çıkış kurallarını ihlal eden, sahte belge kullanan, kendisine tanınan sürede ülkeden çıkmayan ya da kamu düzeni açısından tehdit oluşturduğu değerlendirilen kişiler hakkında idari gözetim kararı alınabilir. Bu kişiler 48 saat içinde geri gönderme merkezine götürülür.
- Azami süre
- 6 ay
- Uzatma
- En fazla 6 ay daha
- Değerlendirme
- Her ay
Gözetim süresi 6 ayı geçemez. Sınır dışı işlemi, kişinin iş birliği yapmaması ya da ülkesiyle ilgili doğru bilgi ve belge vermemesi nedeniyle tamamlanamazsa en fazla 6 ay daha uzatılabilir. Valilik gözetimin gerekip gerekmediğini her ay değerlendirir; gerek kalmadıysa gözetim derhâl sonlandırılır.
İdari gözetime itiraz
İdari gözetim altına alınan kişi veya yasal temsilcisi ya da avukatı, idari gözetim kararına karşı sulh ceza hâkimine başvurabilir. Başvuru idari gözetimi durdurmaz.
Başvuru
Sulh ceza hâkimliğine dilekçe verilir. Kanunda bu başvuru için ayrı bir süre öngörülmemiştir.
İnceleme
Hâkim incelemeyi 5 gün içinde sonuçlandırır. Karar kesindir.
Yeniden başvuru
Gözetim şartlarının ortadan kalktığı ya da değiştiği iddiasıyla yeniden başvurulabilir.
Avukat ücretini karşılayamıyorsanız
İdari gözetime karşı yargı yoluna başvuranlardan avukatlık ücretini karşılama imkânı olmayanlara, talep hâlinde Avukatlık Kanunu hükümlerine göre avukat sağlanır (md. 57/7).
Gözetim kararını birlikte okuyalım
Kararın gerekçesi itirazın yolunu belirler.
Gözetim yerine: alternatif yükümlülükler
Merkezde tutmak yerine ya da gözetim sona erdikten sonra kişiye şu yükümlülüklerden biri veya birkaçı getirilebilir (md. 57/A):
- Belirli bir adreste oturma
- Düzenli olarak bildirimde bulunma (imza)
- Aile temelli geri dönüş
- Geri dönüş danışmanlığı
- Gönüllülük esasıyla kamu yararına hizmet
- Teminat
- Elektronik izleme
Bu yükümlülüklerin toplam süresi 24 ayı geçemez. Yükümlülüklere uymayan kişi yeniden idari gözetim altına alınabilir.
Merkezdeki kişinin hakları
Kanun, geri gönderme merkezlerinde şunların sağlanmasını öngörür (md. 59):
- Yakınlarına, notere, yasal temsilcisine ve avukatına erişme ve görüşme; telefon hizmetlerine erişim
- Ziyaretçileri, ülkesinin konsolosluk yetkilisi ve BM Mülteciler Yüksek Komiserliği görevlisiyle görüşme
- Bedelini karşılayamayanlara acil ve temel sağlık hizmetlerinin ücretsiz verilmesi
- Çocukların yüksek yararının gözetilmesi ve eğitimleri için tedbir alınması
Ziyaret usulü merkeze göre değişir
Ziyaret günleri, saatleri ve getirilebilecek eşyalar merkezin uygulamasına bağlıdır ve zaman zaman değişir. Yola çıkmadan önce arayın.
Son kontrol:
Sık sorulanlar
Aklınızdaki sorular
İdari gözetim kararı bize verilmedi, ne yapmalıyız?
Gözetim kararı, uzatma kararı ve aylık değerlendirmelerin sonuçları gerekçesiyle birlikte kişiye, yasal temsilcisine ya da avukatına tebliğ edilir. Avukatla temsil edilmiyorsa kişiye itiraz yolları ve süreleri de anlatılmalıdır. Kararı görmeden yol çizmek zordur; birlikte nasıl ulaşacağımıza bakalım.
Deport davası açılırsa gözetim biter mi?
Hayır. Dava sınır dışı işlemini durdurur ama gözetim ayrı bir karardır. Gözetime ayrıca itiraz edilebilir ya da alternatif yükümlülük istenebilir.
Merkezdeki kişinin telefonu incelenebilir mi?
Kanun, uyruğun tespit edilmesi amacıyla gözetimdeki kişinin elektronik ve iletişim cihazlarının incelenebileceğini öngörür; bu verilerin başka amaçla kullanılamayacağını da belirtir (md. 57/8). Kişinin telefon hizmetlerine erişim hakkı ise ayrıca düzenlenmiştir (md. 59).